Wat als zelfzorg nu eens niet bij jezelf begint?

Als hulpverlener in de jeugdzorg krijg je vaak dezelfde boodschap: bewaak je grenzen, zorg goed voor jezelf en bouw voldoende veerkracht op om niet over de grens van burn-out te gaan. De verantwoordelijkheid om overeind te blijven, lijkt daarmee vooral bij de hulpverlener zelf te liggen.

Maar wat als dat slechts een deel van het verhaal is? Wat als we niet alleen kijken naar de draagkracht van de individuele hulpverlener, maar ook naar de organisatie en het systeem waarin die elke dag probeert goede zorg te bieden? En wat als we daar samen veel meer invloed op hebben dan we denken?

In deze keynote verlegt Sarah de focus van individuele zelfzorg naar een collectief gedragen verhaal. Met treffende anekdotes, inzichten uit haar onderzoekswerk en concrete handvaten houdt ze een pleidooi voor een én-énverhaal: voor persoonlijke zelfzorg én voor organisaties die actief mee zorg dragen voor de mensen die er werken.

We zeggen de eenzame zelfzorg vaarwel en maken ruimte voor gedragen samenzorg .

Keynotespreker

Sarah Verreyken

is lector en onderzoeker aan AP Hogeschool Antwerpen en doet al meer dan tien jaar actieonderzoek in de jeugdzorg. Als transformatiebegeleider ondersteunt ze zorgorganisaties en hun leiders om vanuit een brede blik te werken aan meer wendbare, weerbare én warme zorg in uitdagende tijden.

Het dagprogramma

09.00 Onthaal

09.30 - 09.45 Welkom

09.45 - 10.30 Keynote: "Wat als zelfzorg nu eens niet bij jezelf begint?"

10.45 - 12.00 Workshopronde 1

12.00 - 13.00 Lunch

13.00 - 14.15 Workshopronde 2

14.30 - 15.45 Workshopronde 3

15.45 - 16.00 Collectief afsluiten · Dieter Oorlynck

Je kiest je workshops op de dag zelf

Kies ter plaatse één workshop per ronde. Voor workshops met beperkte capaciteit geldt: zolang er plaats is.

Workshopronde 1 · 10.45–12.00 uur

01 Dolce far niente op kantoor

Lien Jonckers · klinisch psycholoog & pedagogisch coördinator MMZ Kiosk

'Dolce far Niente' Door de Italianen gekend als heerlijk nietsdoen. Dit lijkt echter niet op zijn plaats op kantoor, want we worden toch betaald om te werken. Interessant om te weten dat ons lichaam en hoofd dit eigenlijk op de werkvloer nodig heeft. Even met niets bezig zijn, is zelfs bevorderlijk voor ons werkgeheugen, tempo en creativiteit. Hoe kan dit dan? Zelfzorg op kantoor, zonder ontslagen te worden.

02 Mindful zelfzorg

Dries Elsen · coördinator In Vivo DOS BOSA

Waarom raken juist de meest betrokken hulpverleners opgebrand? Wie dag na dag meevoelt met jongeren en gezinnen in nood, draagt hun pijn onvermijdelijk mee naar huis. Zelfzorg wordt nog een taak op een al te volle lijst. In deze interactieve workshop verkennen we een ander spoor: het verschil tussen empathie –meevoelen mét lijden- en mededogen – aanwezig zijn bij lijden, warm en zonder erin te verdrinken. Neurowetenschap en contemplatieve praktijk wijzen hier verrassend in dezelfde richting. Via korte oefeningen ervaar je zelf het verschil en ontdek je hoe mindful zelfzorg geen luxe is, maar de voorwaarde om er écht te kunnen zijn voor de ander. Je vertrekt met eenvoudige praktijken die in een drukke werkdag passen.

03 Being connected

Sabien De Klerck · consultant & trainer Signs of Safety

Adem als dagelijkse bron voor regulatie, energie en verbinding. Onze ademhaling hebben we altijd bij ons: een eenvoudige en krachtige ingang om bewuster om te gaan met onze energie en ruimte te creëren voor onszelf. In deze interactieve workshop ervaren we hoe ademhaling ons kan helpen om op momenten van spanning of crisis terug te keren naar rust en regulatie én hoe we haar doorheen ons dagelijks leven kunnen inzetten om dicht bij onszelf te blijven. Doorheen jarenlang samenwerken met kinderen, ouders, hun netwerken en professionals die hen elke dag mee ondersteunen, maken we de brug van zelfregulatie naar co-regulatie: hoe aanwezig zijn bij onszelf ons helpt om werkelijk aanwezig te zijn bij anderen. Naast ademen erkennen we enkele andere manieren om bewust zorg te dragen voor onze energie, zowel tijdens als buiten ons werk. Je gaat naar huis met concrete ademtools en inzichten die je meteen kan gebruiken, voor jezelf, in je werk en in de relaties en verbindingen die je dagelijks omringen.

04 Zelfzorg door de bril van een ervaringsdeskundige in armoede en sociale uitsluiting

Mieke Mons · ervaringsdeskundige

Als gebruiker van de hulpverlening heb ik veel gesprekken met hulpverleners gehad en gezien hoe zwaar hun werk kan zijn. Vanuit mijn ervaring als cliënt deel ik wat volgens mij helpt om goed voor jezelf én voor je cliënten te zorgen. In deze workshop wil ik in gesprek gaan met jullie. Verwacht geen flitsende managementpraat, maar een interactieve workshop waarbij je kritische vragen kunt stellen.

Workshopronde 2 · 13.00–14.15 uur

05 Luisteren naar het lichaam

Jessica Fraeyman · Lector/ onderzoeker AP Hogeschool Antwerpen & zen tai shiatsu begeleider

Zelfzorg en co-regulatie voorbij het denken. In de hulpverlening zorgen we dagelijks voor anderen, maar hoe goed luisteren we naar de signalen van ons eigen lichaam? In deze ervaringsgerichte workshop verkennen we de wisselwerking tussen lichaam, brein en zenuwstelsel. Met een beknopte theoretische inkadering rond stress, veiligheid en co-regulatie richten we ons vooral op doen en ervaren. Via eenvoudige lichaamsgerichte oefeningen ontdekken deelnemers hoe ze stresssignalen vroeger kunnen herkennen, hun zenuwstelsel kunnen ondersteunen en meer veerkracht kunnen ontwikkelen. De aangereikte oefeningen zijn niet alleen bruikbaar voor persoonlijke zelfzorg, maar kunnen ook meteen worden ingezet in het werken met kinderen en jongeren.

06 Ademplekken voor jongeren

Trawant · intersectoraal samenwerkingsverband jeugdhulp

Hoe kan een ademplek jongeren helpen om stress en emoties te reguleren en escalatie te voorkomen? We verkennen wat een ademplek effectief maakt: van een veilige, prikkelarme omgeving tot een ondersteunende begeleidingshouding en een gedragen teamvisie. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en concrete oefeningen vertalen we dit naar de eigen werking.

07 Werkgeluk

Esther Verspreet · arbeids- en organisatiepsycholoog

Je werkt met jongeren omdat je iets wil betekenen maar wanneer wordt die betrokkenheid een kracht en wanneer begint ze je tegen te werken? In deze interactieve workshop onderzoeken we wat ons energie en voldoening geeft in het werk. We bekijken wat er onder positieve en negatieve ervaringen zit. Vanuit de psychologie van helpen, betrokkenheid en werkgeluk kijken we hoe we deze signalen kunnen herkennen en bespreekbaar kunnen maken.

08 Uit je hoofd!

Kristel Eraets · creatief docent bij AP Hogeschool Antwerpen

Deze workshop is een moment om even stil te staan maar niet om passief te wachten. Het wordt een interactieve ervaring waarin je zelf aan de slag gaat, uitgedaagd wordt en samen met collega’s (hopelijk) verrassende inzichten ontdekt. In de dagelijkse drukte van de zorg vergeten we vaak hoeveel kracht er schuilt in goed voor onszelf zorgen. Wat als er meer mogelijk is dan je denkt? Laat je nieuwsgierigheid de weg wijzen, stap uit je vertrouwde routine en beleef een inspirerende sessie die je niet alleen laat nadenken, maar vooral laat ervaren. Alles komt goed...

Workshopronde 3 · 14.30–15.45 uur

09 Wanneer zelfzorg niet vanzelfsprekend is

Mama Joke · ervaringsdeskundige

Graag vertel ik jullie over mijn eigen ervaring als mama van een jongere die strafbare feiten pleegde. Hoe bleef ik overeind en hoe boog ik deze negatieve ervaring om naar iets positiefs en waardevols. Naast mijn eigen verhaal werkte ik ook een denkoefening uit waarbij elke deelnemer kan stilstaan bij een voor hem/haar relevante casus. Ik ben ervan overtuigd dat wij als mensen, door kleine handelingen, kunnen bijdragen aan zelfzorg bij diegenen waar het niet vanzelfsprekend is.

10 Vele handen maken één werk

Mama Annemie · ervaringsdeskundige

Met kalkverf en natuurlijke pigmenten maken we met vele handen samen één kunstwerk. Door te schilderen, voelen en experimenteren stappen we even uit ons hoofd en in het creatieve proces. Een speelse ervaring waarin verbinding, loslaten en veerkracht centraal staan.

11 Hartcoherentie als tool voor stress- en emotieregulatie

Marjolein Brusselaers · lector Thomas More Antwerpen & hartcoherentiecoach

Na een korte introductie omtrent ons stresssysteem, window of tolerance (WoT) en de nervus vagus ga je aan de slag met je eigen WoT. Wat haalt jou uit je raam? Wat zijn je triggers en glimmers? Waar zit je ademhaling dan? Hoe kan ademhaling je helpen bij het reguleren van je autonoom zenuwstelsel en rust, evenwicht en focus verbeteren? We gaan concreet aan de slag met hartcoherent ademen als tool voor stress en emotieregulatie.

12 SIT. PAUSE. BREATHE.

Lies Mahy, yogadocent

Bureaustoelyoga & lichaamsgerichte tools voor zelfzorg. In deze interactieve workshop ontdek je hoe eenvoudige lichaamsgerichte oefeningen op en rond je bureaustoel kunnen helpen om te landen in het hier en nu, spanning op te merken, en opnieuw ruimte te ervaren. We werken met gronding, beweging, ademhaling en ontspanning. Je ervaart de oefeningen eerst zelf en staat kort stil bij de relatie tussen lichaam, adem en emoties. Je krijgt praktische tools mee voor jezelf én om in te zetten in het werken met jongeren en hun context. En hopelijk stap je zelf ook met iets meer rust naar buiten.